Τι εννοούμε με τον όρο αιματουρία

Αιματουρία είναι η κατάσταση κατά την οποία ο ασθενής ουρεί ούρα που περιέχουν αίμα. Τα φυσιολογικά ούρα έχουν ωχροκίτρινο χρώμα και διαυγή καθαρή όψη.

Κάθε αλλαγή σε αυτούς τους χαρακτήρες, σημαίνει συνήθως ύπαρξη παθολογικών στοιχείων (αίματος, πύου κ.λ.π.), και επομένως διαταραχή της ποιότητας των ούρων. Δεν πρόκειται για πάθηση αλλά που είναι κοινό σε πάρα πολλές ασθένειες.

Συνήθως οι ασθενείς με μακροσκοπική αιματουρία (κόκκινο χρώμα ούρων λόγω αίματος), παρουσιάζονται στο γιατρό τρομοκρατημένοι, με το φόβο ότι αιμορραγούν υπερβολικά, γεγονός όμως που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, διότι συνήθως η αιμορραγία που υπάρχει είναι πολύ μικρότερης βαρύτητας και δύσκολα χρειάζεται κάποιος μετάγγιση λόγω της αιματουρίας. Ανεξάρτητα όμως της βαρύτητας της αιματουρίας, δεν θα πρέπει ποτέ κανείς να αγνοεί αυτό το σύμπτωμα διότι αποτελεί ένδειξη παθολογικής κατάστασης.

Ποια είναι τα αίτια αιματουρίας

Κάθε αιματουρία παρουσιάζει συνήθως ορισμένα χαρακτηριστικά που σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να διευκολύνουν σε μεγάλο βαθμό τη διάγνωση.

Η αιματουρία διακρίνεται επίσης ανάλογα με το αν συνοδεύεται από πόνο ή όχι σε ανώδυνη και επώδυνη. Η πρώτη αποτελεί συχνή εκδήλωση των νεοπλασμάτων του ουροποιητικού συστήματος ενώ η δεύτερη χαρακτηρίζει κυρίως τη λιθίαση (πέτρα στο νεφρό τον ουρητήρα ή την κύστη). Παρόλα αυτά, όταν η αιματουρία είναι μεγάλη, τόσο που να σχηματίζει αιμοπήγματα μπορεί ένα από αυτά να φράξει τον ουρητήρα και να προκαλέσει κωλικό. Η αιματουρία στο νεόπλασμα χαρακτηρίζεται ακόμα από το ότι εμφανίζεται συνήθως αυτόματα χωρίς να προηγηθεί καμιά αιτία.

Η βαρύτητα μιας αιματουρίας διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση και, ανάλογα με αυτή, τα ούρα χρωματίζονται, λιγότερο ή περισσότερο ερυθρά. Στις πολύ ελαφρές περιπτώσεις, η αιματουρία είναι μικροσκοπική ενώ στις βαρύτερες το χρώμα των ούρων μπορεί να είναι ρόδινο, ερυθρό ή να δίνει την εντύπωση σκέτου αίματος. Σημείο μεγάλης αιματουρίας είναι ο σχηματισμός μεγάλων αιμοπηγμάτων που σημαίνει ότι το αίμα είναι τόσο πολύ που δε προλαβαίνει να αραιωθεί στα ούρα και πήζει μέσα στο αποχετευτικό σύστημα. Η αιματοκύστη στην οποία η κύστη γεμίζει με αιμοπήγματα παρουσιάζεται συνήθως σε μεγάλες αιματουρίες της κύστης και του προστάτη, και πιο σπάνια στις αιμορραγίες του νεφρού, στις οποίες είναι πιο συχνή η εμφάνιση κωλικού. Η αιματοκύστη χρειάζεται πολλές φορές άμεση χειρουργική επέμβαση, αν ο καθετηριασμός και οι πλύσεις τής κύστης δεν μπορούν να την απαλλάξουν από τα πήγματα.

Τέτοιες μεγάλες αιματουρίες, που μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη από αιμοπήγματα παρατηρούνται συνήθως σε νεοπλάσματα του ουροποιητικού συστήματος (καρκίνωμα νεφρικού παρεγχύματος, αιμαγγειώματα νεφρού, θηλώματα ή καρκινώματα της νεφρικής πυέλου και της κύστης, υπερτροφία και πιο σπάνια καρκίνο του προστάτη ,σε κακώσεις του νεφρού (μετά ένα τροχαίο, μία πτώση, ένα ατύχημα γενικά.) που επικοινωνούν με την αποχετευτική μοίρα, μετά από εγχειρήσεις, και καμιά φορά, σε πολυκυστικούς νεφρούς και σε ορισμένες σπάνιες παθήσεις όπως είναι η νόσος του Βοurneνille, οι κιρσοί νεφρού κλπ. Στις πιο πάνω περιπτώσεις η ποσότητα του αίματος που χάνεται είναι τόσο σημαντική, που μπορεί σε ένα ή δύο 24ωρα να δημιουργήσει τέτοια απώλεια αίματος που να αναγκάσει σε επείγουσα επέμβαση για να αντιμετωπιστεί η αιματουρία.

Η ανεύρεση ερυθρών αιμοσφαιρίων στη μικροσκοπική εξέταση θα επιβεβαιώσει τη διάγνωση της αιματουρίας. Η ανάμειξη του με τα ούρα γίνεται μετά από την ούρηση, όπως στη γυναίκα που έχει περίοδο, που το αίμα προέρχεται από εκεί και κατά την διάρκεια της ούρησης αναμειγνύεται με τα ούρα.

Τώρα όσον αφορά στη διάγνωση, σημαντική εξέταση είναι η απλή ακτινογραφία των νεφρών ,ουρητήρων και κύστης, το υπερηχογράφημα, αλλά και η πυελογραφία ενώ πάντα σχεδόν είναι απαραίτητο να γίνει κυστεοσκόπηση, να δούμε ενδοσκοπικά με ειδικό όργανο το κυστεοσκόπιο απευθείας μέσα στη κύστη και προφανώς να πάρουμε βιοψίες, στην προσπάθεια να εντοπίσουμε την αιτία της αιματουρίας.